Fálmkennt og án hugrekkis

Tillögur Loga Einarssonar, menningar- og nýsköpunarráðherra, sem koma fram í aðgerðaáætlun í málefnum fjölmiðla eru fálmkenndar og þar að baki er ekki það hugrekki sem þarf til að efla íslenska fjölmiðla. Þetta segir Þröstur Helgason ritstjóri Bændablaðsins í leiðara 15. janúar.

Fjallað hefur verið um aðgerðaáætlun ráðherra hér á T24 og tengdum hlaðvarpsþætti Alltaf til hægri. Því er haldið fram að tillögur ráðherra undir hatti aðgerðaráætlunar í málefnum fjölmiðla, sem ríkisstjórnin hefur gert að sínum, taki mið af því að fyrst skuli staðið vörð um Ríkisútvarpið og síðan reynt að styðja við sjálfstæða fjölmiðla en þá aðeins með því að gera þá enn háðari ríkisvaldinu en þeir eru þegar. Og ekki nóg með það: Frjálsir fjölmiðlar verða beint háðir Ríkisútvarpinu. Verði tillögurnar að veruleika verður staða Ríkisútvarpsins á samkeppnismarkaði tryggð um ókomin ár og tal um sjálfstæða og frjálsa fjölmiðla verður æ ótrúverðugara.

Þröstur Helgason, sem var í níu ár dagskrárstjóri Rásar 1, er ekki síður gagnrýninn á tillögurnar og segir að tími sé kominn til að pólitísk umræða um RÚV breytist:

„Hún [umræðan] þarf að fjalla um hlutverk miðilsins. Rekstrarlegar forsendur þurfa svo að styðja við hlutverkið. Sé horft til þeirrar megináherslu sem lögð er á upplýsinga- og menningarhlutverkið nú um stundir er það augljóst öllum sem til þekkja að það myndi styrkja Ríkisútvarpið að losna við auglýsingarnar.“

Í leiðaranum heldur Þröstur því fram að Ríkisútvarpið geti „einfaldlega ekki haft það sem eitt af sínum meginhlutverkum að selja auglýsingar til að afla tekna fyrir aðra fjölmiðla“. Hann er ekki sammála því mati sem kemur fram hér á T24 að með tillögu um að 12% af auglýsingatekjum ríkismiðilsins renni til að styrkja einkarekna fjölmiðla sé verið að styrkja stöðu RÚV. Þröstur telur þvert á móti að ekki sé verið að efla fjölmiðilinn:

„Raunar vinnur það gegn hlutverki RÚV að starfsemi þess og dagskrá miði að sölu auglýsinga.

Það er nefnilega ástæða fyrir því að bestu og áhrifaríkustu almannamiðlar Evrópu eru ekki seldir undir auglýsingar. Ástæðan er sú að þeir þurfa þar með ekki að taka tillit til auglýsingasölu í dagskrá sinni. Þeir geta einbeitt sér að því að sinna hlutverkinu. Hér nægir að nefna dæmi um fjölmiðla frá nágrannalöndunum sem hafa að mörgu leyti mótað grunnhugmyndina um almannamiðilinn eins og við þekkjum hana í dag, BBC, DR, NRK, SVT og SR.“