Engar líkur á varanlegum undanþágum frá ESB
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir í nefndaráliti árið 2009
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra var árið 2009 sannfærð um að engar líkur væru á því að Ísland gæti fengið varanlegar undanþágur frá meginreglum Evrópusambandsins. Þetta kemur fram í nefndaráliti sem hún skrifaði ásamt Bjarna Benediktssyni um þingsályktunartillögu vinstri ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur um aðildarumsókn að Evrópusambandinu. Bjarni og Þorgerður sátu í utanríkismálanefnd sem fulltrúar Sjálfstæðisflokksins. Bjarni hafði verið kjörinn formaður flokksins liðlega þremur mánuðum áður. Þorgerður Katrín var varaformaður og hafði setið í því embætti frá árinu 2005.
Í nefndarálitinu segir meðal annars um varanlegar undanþágur:
„Ekkert nýtt hefur komið fram í nefndinni sem gefur tilefni til þess að ætla að Ísland fái sérstakar og varanlegar undanþágur frá meginreglum Evrópusambandsins í aðildarviðræðum. Raunar bendir ekkert til annars en að Ísland yrði að lúta hinni sameiginlegu sjávarútvegsstefnu Evrópusambandsins þannig að yfirráð yfir náttúruauðlindum landsins, þar með talið sjávarauðlindinni, færu til framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.“
Þorgerður Katrín og Bjarni benda á að ýmsir sem hlynntir séu aðild Íslands að Evrópusambandinu hafi „gengið afar langt í yfirlýsingum um að sæki Ísland um aðild að Evrópusambandinu séu verulegar líkur á því að væntanlegur aðildarsamningur verði þjóðinni einkar hagstæður, ýmist þannig að undanþágur verði veittar frá þeim meginreglum sem Evrópusambandið starfar eftir eða að þær hafi litla sem enga þýðingu í framkvæmd fyrir Ísland gerist það aðili að sambandinu, svo sem í sjávarútvegsmálum“.
Einstaklingar og fulltrúar stjórnmálaflokka hafi kerfisbundið „reynt að byggja upp væntingar hjá þjóðinni um samningsniðurstöður sem eru óraunhæfar í því skyni að freista þess að afla þeirri skoðun stuðnings að það þjóni hagsmunum Íslands að sækja fyrirvaralaust um aðild að Evrópusambandinu“.
Þá segja Þorgerður Katrín og Bjarni orðrétt í nefndarálitinu:
„Í störfum nefndarinnar hefur ítrekað komið fram að engar líkur séu á því að Ísland geti í aðildarviðræðum við Evrópusambandið búist við varanlegum undanþágum frá þeim meginreglum sem í gildi eru innan Evrópusambandsins og eru þau viðhorf í samræmi við þær niðurstöður sem áður hafa komið fram í skýrslum og greinargerðum sem unnar hafa verið af hálfu íslenskra stjórnvalda á umliðnum misserum og árum.“
