Baktjaldamakk með ESB

Sú spurning er áleitin hvort Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra hafi þegar hafið viðræður við Evrópusambandið um aðild Íslands bak við tjöldin. Orð ráðherra í óundirbúnum fyrirspurnartíma (16. febrúar) verða illa skilin á annan hátt.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, spurði Kristrúnu Frostadóttur fremur einfaldrar spurningar:

„Er hæstvirtur forsætisráðherra hlynntur því að Ísland gangi í Evrópusambandið þegar Ísland fær ekki varanlegar undanþágur, m.a. í auðlindamálum?“

Eins og svo oft áður tók forsætisráðherra fyrirspurninni illa og svaraði með þótta og sagðist ekki átta sig á því hvert þingmaðurinn ætli með umræðuna. Og kvartaði yfir því að alltaf sé verið að gera það „tortryggilegt að þessi ríkisstjórn ætli sér í tvöfalda atkvæðagreiðslu“:

„Það er alltaf látið eins og að fyrri atkvæðagreiðslan snúist um eitthvað annað en hún gerir, eins og maður ætli ekki að hlusta á þjóðina, eins og maður hafi engin prinsipp, eins og maður ætli sér bara óvart að lenda í Evrópusambandinu. Ég hef alveg verið skýr hvað það varðar að það er gríðarlegur munur á fyrri og seinni atkvæðagreiðslunni. Fyrri atkvæðagreiðslan snýst um það hvort við ætlum að fara í þá vegferð — sem, já, tekur orku, tekur tíma, tekur umhugsun, tekur að einhverju leyti athygli en gæti vel verið þess virði — að fara í samningaviðræður við Evrópusambandið.“

Kristrún gerði lítið úr því að Sigmundur Davíð kalli fyrirhugaðar viðræður við Evrópusambandið aðlögunarviðræður enda viti hún betur eftir samtöl við háttsetta aðila innan Evrópusambandsins. Þessi yfirlýsing sér sérstaklega athyglisverð:

„Ég tel, eftir samtöl við háttvirta aðila innan Evrópusambandsins, að það sé hægt að semja um eitthvað. En ég hef líka verið skýr á því að það þýðir ekkert fyrir mig að segja það. Við þurfum endanlega að fá það á hreint. Við þurfum að fá einhvern samning í hendurnar. Ég hef verið alveg skýr á því. Ég forðast ekkert að nefna það að ef við fáum ekki þær undanþágur, ef við fáum ekki þau viðmið, ef við fáum ekki þá lendingu í samningnum varðandi auðlindamál sem ég hygg að sé farsæl fyrir Ísland, þá mun ég svara nei í seinni atkvæðagreiðslunni. Ég veit ekki hvort háttvirtur þingmaður haldi að hann geti einhvern veginn platað mig hvað það varðar. Ég hef verið alveg skýr hvað það varðar. Ég veit vel hver sérstaða Íslands er. Ég veit fullvel hver hún er í fiskveiðum, hver hún er í orkumálum og öðru.“

Og Kristrún hélt áfram:

„Ég held hins vegar að við höfum sjaldan verið í jafn góðri stöðu og nú til að ræða við Evrópusambandið um slíkar undanþágur og ég þori að taka það samtal, ólíkt hv. þingmanni sem er að reyna að selja íslensku þjóðinni það að það borgi sig ekki einu sinni í núverandi heimsmynd að ræða við Evrópusambandið.“

Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra, segir í dagbókarfærslu (17. febrúar) að þessi orð forsætisráðherra verði „ekki skilin á annan veg en þann að sjálfur forsætisráðherra Íslands hafi þegar gengið til viðræðna um aðild Íslands að ESB þótt hún segi jafnan á heimavelli að hún þurfi þjóðaratkvæðagreiðslu til að fá umboð til að halda áfram aðildarviðræðum á grunni þess sem ákveðið var árið 2009! Forsætisráðherra og utanríkisráðherra mega ekki heyra á það minnst að þjóðin sé spurð beint: Vilt þú að Ísland sæki um aðild að Evrópusambandinu?“

Það er athyglisvert hve Kristrúnu er tíðrætt um, í hverju málinu á fætur öðru, að hún hafi verið „skýr“ með eitthvað, verið „heiðarleg“ og sé ekki að „plata“.

En Kristrún nær ekki að „plata“ Björn Bjarnason sem lýkur dagbókarfærslu sinni með þessum hætti:

„Óheiðarleiki er því miður að verða einkenni á stjórn og stjórnarforystu Kristrúnar Frostadóttur. Hann verður ekki afmáður með því að Kristrún endurtaki í sífellu að hún sé ekki að plata. Það gerir hún þó í stóru og smáu.“